Wrzesień 1939 w Sulejowie – dramat, który odmienił miasto
W 1939 roku Sulejów, położony w województwie łódzkim, stał się świadkiem jednej z najbardziej tragicznych kart swojej historii. Niemieckie naloty bombowe, które miały miejsce 4 i 5 września, zniszczyły znaczną część zabudowy i pochłonęły setki ofiar. Według szacunków, w wyniku bombardowań zginęło około 700 osób, w tym ponad 500 mieszkańców miasta. Pozostałe ofiary to uchodźcy, głównie z Piotrkowa Trybunalskiego i Wielunia.
Skala zniszczeń była ogromna – z 578 budynków mieszkalnych, 208 uległo całkowitemu zniszczeniu, a 289 zostało uszkodzonych. Oznacza to, że jedynie 81 domów pozostało nietkniętych. Centrum miasta, zwłaszcza Rynek, zostało niemal doszczętnie zniszczone. Straty materialne wyceniono na ponad 18 milionów złotych w cenach z 1939 roku.
Wojna, która nadeszła z powietrza
Niemieckie lotnictwo, w tym bombowce nurkujące Ju-87B, zwane „sztukasami”, przeprowadziło trzy naloty na Sulejów, zrzucając około 40 ton bomb. Jak wspominał aptekarz Michał Moraczewski: „Bombowce zrzucały bomby kruszące i zapalające, ostrzeliwały z broni pokładowej tłumy uciekinierów. Widziałem niezliczoną ilość zabitych, co parę kroków napotykałem rozszarpane zwłoki”.
W kolejnych dniach bombardowania były kontynuowane, a 6 września miasto zaatakowały bombowce Heinkel He 111. Sulejów znalazł się na linii ognia zarówno wojsk lądowych, jak i lotnictwa, co przyczyniło się do ogromnych strat wśród ludności cywilnej.
Pamięć o ofiarach – obchody 87. rocznicy
W piątek, 4 września 2026 roku, mieszkańcy Sulejowa oddadzą hołd ofiarom bombardowań. Uroczystości rozpoczną się o godzinie 15:45 złożeniem wiązanek na cmentarzu. O 16:00 odprawiona zostanie msza święta w intencji ofiar, a o 16:45 uczestnicy przejdą na Plac Straży, gdzie o 17:00 odbędzie się główna ceremonia z odśpiewaniem hymnu państwowego i złożeniem kwiatów pod pomnikiem.
O godzinie 18:00 w Regionalnej Izbie Pamięci w Sulejowie zaplanowano pokaz filmu „Żelazne ptaki nad Sulejowem” oraz prelekcję Krzysztofa Bojarczuka, opiekuna Izby, zatytułowaną „Kampania Wrześniowa oczami żołnierza niemieckiej Panzerwaffe”. W Izbie otwarta zostanie również wystawa poświęcona tragicznym wydarzeniom z 1939 roku.
Jak podkreśla Krzysztof Bojarczuk, pamięć o ofiarach wojny nie może zgasnąć. To właśnie dzięki takim inicjatywom kolejne pokolenia mogą poznać historię Sulejowa i oddać cześć tym, którzy zginęli.
Źródło: Sulejów
Fot. sulejow.pl
