Minęło dwadzieścia lat od momentu, gdy w strukturach polskiej Policji powołano wydziały konwojowe. Rocznica ta skłania do refleksji nad rolą, jaką komórki te odgrywają w systemie bezpieczeństwa państwa oraz we współpracy z wymiarem sprawiedliwości.
Geneza powstania pionu konwojowego
Na początku XXI wieku rosnąca liczba czynności procesowych oraz zaostrzone wymagania bezpieczeństwa wymusiły stworzenie jednolitego systemu konwojowania osób zatrzymanych, tymczasowo aresztowanych i skazanych. W 2006 roku w komendach wojewódzkich, Komendzie Stołecznej Policji oraz Komendzie Głównej Policji utworzono wydziały konwojowe, które przejęły odpowiedzialność za organizację konwojów i doprowadzeń na potrzeby sądów, prokuratur i innych uprawnionych organów.
Historię tych struktur tworzyli ludzie – pierwsi naczelnicy, którzy organizowali nowy pion służby. Wśród prekursorów znaleźli się m.in. mł. insp. Ryszard Kamiński (KGP), mł. insp. Tamara Pawłowska (Białystok), nadkom. Sławomir Banachowicz (Bydgoszcz), mł. insp. Robert Sarpalius (Gdańsk), mł. insp. Krzysztof Gwizdała (Gorzów Wlkp.), podinsp. Dariusz Ungier (Katowice), podinsp. Tomasz Wydrzyński (Kielce), podinsp. Stefan Nawrot (Kraków), mł. insp. Bartosz Moczulski (Lublin), podinsp. Zenon Dróżdż (Łódź), insp. Tadeusz Boszko (Olsztyn), mł. insp. Marek Dereń (Opole), podinsp. Roman Kuster (Poznań), mł. insp. Piotr Sieczkowski (Radom), mł. insp. Wojciech Bąk (Rzeszów), mł. insp. Jerzy Koralczyk (Szczecin), mł. insp. Marek Pelczar (Wrocław) oraz nadkom. Jacek Olkowicz (KSP).
Do ich zadań należało budowanie struktur organizacyjnych, opracowywanie procedur, tworzenie systemów nadzoru, dobór i szkolenie funkcjonariuszy oraz wdrażanie jednolitych standardów bezpieczeństwa.
Skala działalności w liczbach
Przez dwie dekady Policja przekonwojowała na polecenie sądów i prokuratur około 4 miliony osób pozbawionych wolności. W zadania te zaangażowano łącznie ponad 5,5 miliona funkcjonariuszy komórek konwojowych, którzy pokonali około 225 milionów kilometrów. Liczby te obrazują ogromną odpowiedzialność spoczywającą na pionie konwojowym.
Rozszerzenie kompetencji
Z czasem zakres zadań wydziałów konwojowych znacząco się poszerzył. Obecnie obejmuje on nie tylko organizację konwojów i doprowadzeń, ale także zadania policji sądowej, przekazywanie osób pozbawionych wolności w ramach procedur międzynarodowych, nadzór merytoryczny nad problematyką konwojów w garnizonach, analizę wydarzeń nadzwyczajnych, opracowywanie procedur i rekomendacji, nadzór nad policyjnymi miejscami prawnej izolacji oraz nad policyjnymi izbami dziecka. W zależności od garnizonu komórki te realizują również transport poczty specjalnej, wzmacnianie konwojów wartościowych realizowanych przez NBP lub PWPW oraz ochronę obiektów policyjnych.
Policyjne miejsca prawnej izolacji
Istotnym elementem działalności komórek konwojowych jest nadzór nad policyjnymi miejscami prawnej izolacji, w tym pomieszczeniami dla osób zatrzymanych (PdOZ). W kraju funkcjonuje 295 takich pomieszczeń dysponujących około 3900 miejscami. W 2025 roku umieszczono w nich ponad 233 tysiące osób, z czego prawie 54 tysiące stanowiły osoby doprowadzone w celu wytrzeźwienia.
W 2013 roku w struktury wydziałów konwojowych włączono policyjne izby dziecka. Obecnie w kraju działa 16 takich placówek – po jednej w każdym województwie – dysponujących łącznie 272 miejscami. W 2025 roku umieszczono w nich 2609 nieletnich.
Policja sądowa i wydarzenia nadzwyczajne
Funkcjonariusze policji sądowej odpowiadają za bezpieczeństwo w budynkach sądów i prokuratur, ochronę uczestników postępowań, doprowadzanie osób pozbawionych wolności na czynności procesowe oraz utrzymanie porządku podczas rozpraw. Wydziały konwojowe analizują również zdarzenia nadzwyczajne, takie jak próby ucieczki, samouszkodzenia czy agresja osób konwojowanych, opracowując rekomendacje mające minimalizować ryzyko w przyszłości.
Konwoje międzynarodowe
Wydział Konwojowy Biura Prewencji KGP odpowiada za przejmowanie i przekazywanie osób poszukiwanych oraz pozbawionych wolności na podstawie umów i porozumień międzynarodowych. W ciągu ostatnich 20 lat sprowadzono do Polski drogą lotniczą około 17 tysięcy osób pozbawionych wolności z ponad 60 krajów, m.in. z Argentyny, Australii, Brazylii, Dominikany, Japonii, Kolumbii, Nowej Zelandii, Peru, USA, Urugwaju i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
Profesjonalizacja i przyszłość
Przez dwie dekady pion konwojowy przeszedł znaczącą ewolucję – wprowadzono nowoczesne środki transportu, rozbudowano systemy łączności i podniesiono standardy szkolenia. Funkcjonariusze regularnie uczestniczą w zajęciach z taktyki, wyszkolenia strzeleckiego, technik interwencji oraz reagowania na sytuacje kryzysowe.
Jak podkreśla mł. insp. Wiesław Pietrzak, naczelnik Wydziału Konwojowego Biura Prewencji KGP, zmieniające się zagrożenia, rosnące wymagania prawne oraz rozwój współpracy międzynarodowej sprawiają, że rola tego pionu będzie nadal rosła. Dzięki spójnemu systemowi nadzoru, profesjonalnej kadrze oraz skutecznej realizacji konwojów krajowych i międzynarodowych wydziały konwojowe pozostają kluczowym elementem zapewniającym sprawne funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości i bezpieczeństwa publicznego w Polsce.











